Herstel- & exitplannen.

Een herstelplan beschrijft maatregelen om na een ernstige verstoring terug te keren naar een gezonde situatie; een exitplan beschrijft de gecontroleerde afwikkeling of beëindiging. Een gezamenlijk plan bevordert de samenhang, mits er strikt onderscheid is in doel en een heldere overgang van herstel naar exit.

Zowel een intern gedreven scenario (incident: falende IT, fraude, faillissement van een grote uitbestedingspartner) als een extern gedreven scenario (toenemende concurrentie, dalende vraag). Beschrijf de keten oorzaak → gevolg → raken van de triggerwaarde → activatie van het plan. Een good practice bevat vier scenario’s, zowel kwalitatief als kwantitatief.

Indicatoren zijn vaak niet gekoppeld aan een early-warning-systeem met onderliggende grenswaarden en niet gekwantificeerd (‘daling van 20%’ — ten opzichte van wat?). Good practice: indicatoren uit meerdere categorieën, met een onderbouwde keuze en triggerwaarde.

Veelvoorkomend: onderschatting van de duur van een wind-down, het terugbetalen van derdengelden en de afhandeling van payment blocks; exitkosten en financiering onvoldoende uitgewerkt; uitgaan van één exitstrategie. Good practice: meerdere exitstrategieën (gecontroleerde afwikkeling, faillissement, verkoop).

Voor betaal- en elektronischgeldinstellingen onder DNB-toezicht — onder meer als onderdeel van de vergunningaanvraag (toelichting par. 2.3) en het lopende toezicht.

DNB benoemde in 2026 vijf terugkerende tekortkomingen: verouderde of onvolledige plannen, onrealistische tijdlijnen, gemiste afhankelijkheden van groepsentiteiten en uitbestedingspartners, te smalle scenario’s en onderschatte exitkosten. Zie voor de volledige uitwerking ons artikel “Wat verwacht DNB van herstel- en exitplannen van betaalinstellingen?” hierboven bij de gerelateerde artikelen.

Het plan moet doorlopend actueel zijn: ten minste periodiek herijken en daarnaast direct bij materiële wijzigingen in activiteiten, volumes, groepsstructuur of uitbesteding. DNB verwacht bovendien dat de actuele versie in MijnDNB is geüpload, zodat het plan beschikbaar is op het moment dat het nodig is.

Realistischer dan de meeste instellingen aannemen. Het terugbetalen van veiliggestelde klantgelden duurt in de praktijk lang — denk aan betaalblokkades, inactieve klanten en niet-bereikbare rekeninghouders — en de vergunning kan pas worden ingeleverd wanneer de laatste euro is terugbetaald. Tijdlijnen moeten per scenario zijn onderbouwd, niet als één generiek aantal maanden.

Niet alleen de directe afbouwkosten. Ook de doorlopende operationele kosten tijdens de afwikkelperiode en de minimumkapitaaleisen die tot de formele inlevering van de vergunning blijven gelden, moeten zijn begroot en gedekt met voldoende beschikbare liquiditeit.

Expliciet per scenario. Problemen bij een moedermaatschappij, groepsentiteit of kritieke uitbestedingspartner kunnen de Nederlandse entiteit direct raken — juist dan moet het plan zelfstandig uitvoerbaar zijn, met eigen liquiditeit, eigen mensen en afdwingbare contractuele afspraken over continuïteit en data-toegang.