MiCAR: vergunning en toezicht voor cryptodienstverleners en stablecoins.
De Verordening markten in cryptoactiva (EU) 2023/1114 geldt sinds 30 juni 2024 voor uitgevers van activagerelateerde tokens en e-moneytokens en sinds 30 december 2024 voor aanbieders van cryptoactivadiensten. Nederland heeft de verordening uitgevoerd met de Uitvoeringswet verordening cryptoactiva (in werking 4 februari 2025). Het Nederlandse overgangsregime voor bestaande aanbieders liep op 30 juni 2025 af; het Europese maximum op 1 juli 2026. Vrijwel alle technische standaarden zijn vastgesteld; de normen over de reserve van activa van stablecoin-uitgevers waren op 7 oktober 2026 nog niet in het Publicatieblad.
Stand van zaken · laatst bijgewerkt 7 oktober 2026.
Wat wij voor u doen.
Drie manieren waarop wij MiCAR-vraagstukken oppakken.
Scope per dienst, aanvraagdossier volgens de technische standaarden, afstemming met de AFM en DNB.
Governance, bewaring van cliëntactiva, klachten, belangenconflicten, uitbesteding, DORA en de Wwft-koppeling.
ART/EMT-vragen, de grens met betaaldiensten (PSD2/PSD3) en met MiFID II.
Veelgestelde vragen.
Voor wie geldt MiCAR?
MiCAR geldt voor drie groepen: wie cryptoactiva aanbiedt aan het publiek of tot de handel laat toelaten, uitgevers van activagerelateerde tokens (ART) en e-moneytokens (EMT), en aanbieders van cryptoactivadiensten (CASP’s). Buiten de verordening vallen cryptoactiva die al een financieel instrument, deposito, geldmiddel (anders dan EMT), securitisatiepositie of verzekeringsproduct zijn, en unieke, niet-fungibele tokens. Of een token een financieel instrument is, wordt beoordeeld met de ESMA-richtsnoeren bij artikel 2 lid 5.
Sinds wanneer geldt MiCAR en wat is de Nederlandse stand?
De verordening is op 29 juni 2023 in werking getreden. De regels voor ART en EMT gelden sinds 30 juni 2024, de overige titels (whitepapers, CASP’s, marktmisbruik, toezicht) sinds 30 december 2024. De Nederlandse Uitvoeringswet verordening cryptoactiva (Stb. 2024, 415), het Uitvoeringsbesluit (Stb. 2024, 404) en de uitvoeringswet voor de transferverordening (Stb. 2024, 414) zijn op 4 februari 2025 in werking getreden.
Welke tien cryptoactivadiensten kent MiCAR?
Bewaring en beheer van cryptoactiva, exploitatie van een handelsplatform, omwisseling tegen geldmiddelen, omwisseling tegen andere cryptoactiva, uitvoering van orders, plaatsing, ontvangst en doorgifte van orders, advies, portefeuillebeheer en overdrachtdiensten. De vergunning wordt per dienst verleend; de scope-omschrijving per dienst is in de praktijk de eerste breuklijn in een aanvraag.
Vergunning of notificatie: welke route geldt voor ons?
Een nieuwe partij vraagt een CASP-vergunning aan bij de AFM (artikelen 59, 62 en 63). Banken, centrale effectenbewaarinstellingen, beleggingsondernemingen, elektronischgeldinstellingen, fondsbeheerders en marktexploitanten mogen bepaalde diensten na een notificatie van veertig werkdagen vooraf verrichten (artikel 60), mits de dienst past bij hun bestaande vergunning. Een notificatie is geen loket zonder toetsing: de AFM beoordeelt de volledigheid en kan doorvragen.
Wat zit er in een CASP-vergunningaanvraag en hoe lang duurt het?
De inhoud is vastgelegd in Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/305 en de formulieren in Uitvoeringsverordening (EU) 2025/306: bedrijfsplan, governance en geschiktheid van bestuurders, interne beheersing, ICT (DORA), bewaring van cliëntactiva, klachten, belangenconflicten en uitbesteding. De AFM toetst binnen 25 werkdagen op volledigheid en beslist daarna binnen 40 werkdagen. Door vragenrondes over scope, uitbesteding en ICT-documentatie duurt een traject in de praktijk eerder drie kwartalen dan vijf maanden (eigen praktijkervaring).
Welk eigen vermogen moet een CASP aanhouden?
Het hoogste van het minimumkapitaal uit bijlage IV (50.000 euro voor klasse 1, 125.000 euro voor klasse 2 en 150.000 euro voor klasse 3) en een kwart van de vaste kosten van het voorgaande jaar (artikel 67). Een veelgemaakte fout is te rekenen met alleen het minimumkapitaal.
Hoe moeten cryptoactiva en geld van cliënten worden bewaard?
Cliëntactiva worden gescheiden van het eigen vermogen gehouden en geldmiddelen van cliënten (anders dan EMT) worden uiterlijk de volgende werkdag bij een kredietinstelling of centrale bank geplaatst (artikel 70). Wie betaaldiensten rond die geldmiddelen verricht, heeft daarvoor een PSD2-vergunning nodig of schakelt een vergunde betaalinstelling in. Overdrachten van e-moneytokens kunnen een betaaldienst zijn; de EBA heeft daarover in 2025 en 2026 opinies uitgebracht.
Wat is het verschil tussen een activagerelateerde token en een e-moneytoken?
Een e-moneytoken verwijst naar één officiële valuta en mag alleen worden uitgegeven door een bank of elektronischgeldinstelling; het is elektronisch geld en moet te allen tijde tegen nominale waarde terugbetaald worden. Een activagerelateerde token verwijst naar een andere waarde of een combinatie van waarden en vergt een eigen vergunning met goedgekeurd whitepaper, eigen vermogen (ten minste 350.000 euro, 2 procent van de reserve of een kwart van de vaste kosten) en een gescheiden reserve van activa. DNB houdt in Nederland toezicht op beide typen uitgevers; EBA op significante tokens.
Hoe verhoudt MiCAR zich tot de Wwft, DORA en MiFID II?
Een CASP is Wwft-instelling en valt onder de transferverordening (travel rule) sinds 30 december 2024; de risicoanalyse moet cryptotransacties en sancties meenemen. CASP’s zijn financiële entiteit onder DORA en de AFM verwacht ICT-documentatie bij de aanvraag. Kwalificeert een token als financieel instrument, dan geldt MiFID II en niet MiCAR.
Wat zijn de meest gemaakte fouten in MiCAR-dossiers?
Scope per dienst niet uitgeschreven; bewaring en overdrachtdiensten niet onderscheiden, waardoor de PSD2-vraag open blijft; prudentiële waarborgen alleen op minimumkapitaal berekend; segregatie van cliëntgeld niet aantoonbaar binnen één werkdag; DORA-materiaal uitgesteld; uitbestedingsovereenkomsten zonder de verplichte onderdelen; risicoanalyse zonder travel-rule- en sanctiescenario’s; whitepaper zonder de duurzaamheidsindicatoren of niet in het voorgeschreven format. (Generieke praktijkpatronen uit eigen dossiers.)
Wat beweegt er nog rond MiCAR?
De technische standaarden over de reserve van activa (artikelen 36 en 38) waren op 7 oktober 2026 nog niet gepubliceerd. De Europese Commissie evalueert MiCAR; ESMA en EBA hebben op 24 en 30 september 2026 hun reacties gepubliceerd, met voorstellen voor strengere marketingregels, een aparte categorie voor gedecentraliseerde diensten en bindende tokenclassificaties. In december 2025 stelde de Commissie voor om ESMA direct toezicht op CASP’s te geven. De samenloop met PSD3 en de PSR (elektronischgeldinstelling gaat op in de betaalinstelling) is een tweede aandachtspunt.